Nie musisz rozumieć, żeby korzystać

Naturalną cechą przedstawicieli naszego gatunku jest ciekawość. To ona pchała nas do poznawania świata, dokonywania kolejnych odkryć i wykorzystywania ich w praktyce, czasem dla samej radości sprawdzenia, w jaki sposób działają. Działo się tak od zawsze, począwszy od najprostszych narzędzi stosowanych przez naszych prehistorycznych przodków do upolowania zwierzyny na afrykańskiej sawannie, aż po współczesne nowe technologie, dzięki którym możemy korzystać z komputerów, skanerów i rezonansu magnetycznego. Za wszystkimi odkryciami technologicznymi stała ciekawość oraz druga z istotnych potrzeb, a mianowicie potrzeba zrozumienia otaczającego nas świata. Co ciekawe, owa potrzeba zrozumienia wcale nie jest niezbędna, aby korzystać ze zdobyczy najnowszych technologii. Ktoś mógłby się tutaj oburzyć na takie stwierdzenie, pytając, jak można czegoś używać bez zrozumienia zasady działania, ale wystarczy pierwszy z brzegu przykład, aby udowodnić, że jest to nie tylko możliwe, ale i powszechne zjawisko. Czy potrafisz wytłumaczyć w jaki sposób działa prąd elektryczny? Jeśli jesteś zwykłym człowiekiem, a nie fizykiem lub elektrykiem, to pewnie nie. A jednak korzystasz z oświetlenia, piekarnika elektrycznego, a w samochodzie masz akumulator. Używasz tych urządzeń i zastosowanych w nich technologii każdego dnia.

Czym zajmuje się technologia?

Istnieje wiele słownikowych definicji technologii. Z reguły wszystkie nawiązują albo do przedmiotu zainteresowań tej dziedziny wiedzy, albo też do metodologii wykorzystywanych w konkretnych rozwiązaniach technologicznych. Często ludzie mylą technologię z techniką, ale mimo podobnego brzmienia pojęcia te mają zasadniczo różne znaczenie i stosowanie ich zamiennie stanowi nieuprawnione uproszczenie, na które natychmiast zwróci uwagę każdy specjalista. W największym skrócie można spróbować określić technologię jako metodę lub proces przygotowywania i wytwarzania jakiejś rzeczy. Przy czym należy mieć na uwadze istnienie technologii informatycznych, w których mamy do czynienia nie z rzeczami o charakterze materialnym, lecz z informacją. Także informacja może podlegać obróbce, wytwarzaniu i wszelkim innym procesom technologicznych charakterystycznym dla technologii informatycznej. Rozwijając zakres stosowalności tego pojęcia do technologii zalicza się nie tylko procesy przygotowania i produkcji, ale również wszystkie działania związanie z przetwarzaniem już gotowych wyrobów. Jeśli popatrzeć na to w sposób bardziej praktyczny niż teoretyczny, to technologią są również wszelkie instrukcje wykonania lub przetworzenia jakiegoś dobra, które stanowią z matematycznego punktu widzenia rodzaj algorytmów.

Technologie przyjazne dla środowiska

Ludzie coraz większe znaczenie przywiązują do ekologii. Ochrona środowiska naturalnego i zasobów naszej planety z hobby zapalonej grupki ekologów, którego nikt nie traktował poważnie, stały się problemem o randze międzynarodowej, którymi zajmują się nie tylko poszczególne kraje, ale i organizacje o zasięgu globalnym. Coraz większa troska zostaje skupiona na tym, aby nowoczesne technologie stosowane w przemyśle i pozostałych gałęziach gospodarki były przyjazne dla środowiska naturalnego, a przynajmniej nie powodowały zbytnich szkód. Nazywa się je zielonymi technologiami, ponieważ kolor zielony tradycyjnie jest kojarzony z wszelkimi ruchami ekologicznymi. Możliwe jest dzisiaj ekologiczne budownictwo, ekologiczna produkcja żywności i ekologiczny sposób pozyskiwania energii. Technologia, która nie powoduje wytwarzania szkodliwych odpadów wygrywa w walce z rozwiązaniami być może tańszymi, ale na dłuższą metę o wiele bardziej kosztownymi, biorąc pod uwagę dobro nas wszystkich, a zwłaszcza naszej planety. Opłaca się obecnie inwestować w zielone technologie, bo w wielu krajach funkcjonują specjalne programy dotacji dla przedsiębiorców i producentów, którzy zdecydują się na wdrażanie rozwiązań technologicznych przyjaznych dla środowiska naturalnego. To dobry kierunek, a skorzystamy na nim wszyscy.

Nie bój się nowoczesnych rozwiązań technologicznych

Wiele osób w zetknięciu z nowoczesnymi technologiami przejawia obawę. Stresują się, zaczynają bać i w rezultacie rezygnują z zakupu, zadowalając się sprzętem starszej generacji, którego instrukcje obsługi już opanowali. Często boją się, że nowoczesne urządzenie zepsują, a także tego, że tak zaawansowana technologia przerasta ich możliwości. Najbardziej typowym przejawem takiej technologicznej fobii jest wcale nie tak rzadko spotykany lęk przed skorzystaniem z komputera. Być może trudno w to uwierzyć, ale żyją wciąż na świecie osoby i to w krajach jak najbardziej cywilizowanych, które komputera nie umieją obsługiwać, a co więcej, nawet boją się podjąć naukę. Niewykluczone, że chodzi tutaj o obawę przed obnażeniem własnych ograniczeń, braku zdolności i tym podobne kompleksy, ale można również zaryzykować hipotezę, że jest to odmiana pierwotnego lęku przed nowinkami i nieznanym, który towarzyszył nam od samego zarania cywilizacji i często hamował postęp technologiczny. Tymczasem nie ma najmniejszych powodów do obaw. Technologia bynajmniej nie gryzie. Nowoczesne urządzenie nawet w rękach kompletnego laka nie wybuchnie i nie zepsuje się po wciśnięciu niewłaściwego guzika. Stosowane są przyjazne technologie, a zrozumiały, intuicyjny interfejs pozwala na płynne opanowanie obsługi danego sprzętu.

Wydrukuj sobie nowy samochód

Biorąc pod uwagę niezwykle szybki rozwój nowych technologii, nie można wykluczyć, że wiele przedmiotów codziennego użytku, w przyszłości będziemy mogli wyprodukować sobie sami. A raczej wydrukować, bo chodzi tutaj o drukarki 3D, będące jednym z hitów technologicznych w ostatnim czasie. Działają one w zasadzie, jak zwykła drukarka połączona ze skanerem, tyle że z otworu wychodzi nie kartka zadrukowana tekstem lub obrazem, a przedmiot. Oczywiście od fazy odkrycia nowej technologii do momentu jej wdrożenia, a następnie upowszechnienia na użytek zwykłych użytkowników, musi upłynąć trochę czasu, ale pierwsze, jeszcze eksperymentalne urządzenia tego typu już zaczęły powstawać, o czym można przeczytać w internecie, a nawet obejrzeć krótkie relacje z tego nowoczesnego sposobu drukowania. Drukarki 3D wykorzystują technologię skanowania danego przedmiotu. Skan przeniesiony do komputera staje się następnie wzorcem do wydrukowania kolejnych kopii, doskonale identycznych z oryginałem. Prawdopodobnie na początku będziemy mogli produkować w ten sposób jedynie przedmioty o niewielkich rozmiarach, ale niewykluczone, że technologia rozwinie się tak bardzo, że każdy będzie mógł w garażu wydrukować wybrany model samochodu. Pewnym problemem mogą się okazać materiały, ale i na to technologia znajdzie sposób.

Zdobycze nauki wspierają medycynę

Medycyna jest jednym z największych beneficjentów rozwoju technologicznego. Mnóstwo odkryć naukowych i technologii na pozór odległych od problemu ratowania życia i zdrowia ludzkiego, znalazło zastosowanie właśnie w naukach medycznych. Działo się tak zresztą od dawien dawna, odkąd tylko leczenie ludzi zaczęło się wyodrębniać w samodzielną dyscyplinę naukową. Zjawisko to nabrało tempa już w ubiegłym stuleciu. Na mariażu medycyny i nowoczesnych technologii korzystamy wszyscy. Pierwszy z brzegu przykład to odkrycie promieniowania rentgenowskiego. Odkrycie z zakresy fizyki znalazło zastosowanie w konstrukcji urządzeń do diagnostyki obrazkowej ludzkiego ciała. Aparaty rentgenowskie są dziś rutynowo wykorzystywanym sprzętem pomocnym w diagnozie wielu chorób i zaburzeń, a często kieruje się pacjenta na badania rentgenem również podczas systematycznych badań profilaktycznych w pracy. Bardziej zaawansowane technologie wykorzystano w aparatach do rezonansu magnetycznego. Pozwalają one lekarzowi zobaczyć znacznie więcej i stanowią kolejny krok w rozwoju diagnostyki. Kolejnym przykładem są urządzenia do ultrasonografii, przydatne nie tylko w badaniach diagnostycznych różnych zaburzeń, ale i w badaniach prenatalnych. To dziś technologia stosowana obowiązkowo we wszystkich gabinetach ginekologicznych.

Niby zwyczajny telefon

Kupując dziś nowy model telefonu komórkowego stajemy się uczestnikami wielkiej przygody ludzkości. Jakkolwiek nie brzmiałoby to patetycznie, tak właśnie jest, ponieważ zwyczajny telefon jest dziś urządzeniem łączącym w sobie tyle najnowszych rozwiązań technologicznych, że próba wytłumaczenia mechanizmu jego działania zwykłemu użytkownikowi najprawdopodobniej zajęłaby długie godziny, a kto wie, czy nie skończyłaby się niepowodzeniem, ponieważ nowe technologie są tak skomplikowane, że zazwyczaj wolimy nie wnikać, jak to wszystko działa i po prostu korzystać ze zdobyczy technologicznych, które kupujemy dziś w sklepie równie łatwo, jak artykuły spożywcze. Niby zwyczajnie wyglądający telefon jest dziś urządzeniem wielofunkcyjnym i nie chodzi t już bynajmniej o takie funkcje, jak wysyłanie krótkich wiadomości tekstowych czy robienie zdjęć. Do tego jesteśmy już przyzwyczajeni i traktujemy to jako oczywisty standard. Technologia pozwoliła wyposażyć telefony komórkowe w funkcje edytora tekstu, centrum obróbki zdjęć, łącza internetowego, a przy tym sprawiła, że jest on urządzeniem poręcznym i lekkim. Powoli na skutek rozwoju nowych technologii prawdziwym dylematem zaczyna być decyzja, czy kupić telefon komórkowy czy laptop, bo w wielu wypadkach możemy traktować te urządzenia niemal wymiennie.

Kiedy zaczniemy używać kwantowych komputerów?

Biorąc pod uwagę nieprawdopodobne wręcz tempo rozwoju nauki i technologii w ostatnich latach, kwestia skonstruowania, a następnie udostępnienia zwykłym użytkownikom komputerów działających w oparciu o zasady mechaniki kwantowej nie wydaje się tak nierealna i odległa, jak mogłoby się wydawać. Na razie jeszcze są to rozważania bardziej teoretyczne niż konkretne rozwiązania technologiczne, ale kreatywność naukowców i technologów solidarnie skupionych na tym zagadnieniu z pewnością wkrótce zaowocuje kolejnym oszałamiającym odkryciem. Całkowicie zmieniłoby to zasadę działania dotychczas używanych komputerów, z czego zdaje sobie doskonale sprawę ktoś, kto przynajmniej w ogólnym zarysie orientuje się w tym, czym jest mechanika kwantowa. Przeciętnemu człowiekowi fizyka kwantowa wydaje się bardzo hermetyczna i niezrozumiała, ale dla naukowców jest już dość oswojoną teorią, którą pozostaje jedynie zaprząc do działania pożytecznego dla ludzi w postaci jakichś rozwiązań technologicznych. Badacze wierzą, że technologie kwantowe znacznie usprawniłyby działanie wielu zaawansowanych urządzeń, więc oczywiste wydaje się, że kierunek ich badań zmierza w stronę skonstruowania pierwszego komputera kwantowego. Kiedy miałoby to nastąpić, jeszcze nie wiadomo, ale prawdopodobnie nie będziemy musieli czekać zbyt długo.

Technologia starzeje się po pięciu latach

Tempo rozwoju nauki i technologii jest oszałamiające. Istnieją nawet specjalnie opracowane algorytmy pozwalające dość precyzyjnie obliczyć oraz przewidzieć, jak szybko będzie następował przyrost wiedzy, tutaj określanej jako informacja, w ciągu najbliższych lat. Z tych wyliczeń wynika, że technologie oparte na najnowszych zdobyczach nauki rozwijają się coraz szybciej. Potrzeba znacznie krótszego czasu, aby doszło do podwojenia ilości informacji, jakimi dysponuje nauka, niż było to w przeszłości. Proces znacząco przyspieszył w ciągu ostatnich lat, co najłatwiej sobie wyobrazić odwołując się do odległej przeszłości naszego gatunku. Pomyślmy, ile stuleci musiało upłynąć od wynalezienia druku do dokonania kolejnego skoku technologicznego, jakim były maszyny do pisania przeznaczone do domowego użytku. Dziś prawdopodobnie byłaby to kwestia kilku lat, a kto wie, może i miesięcy. Wciąż dokonywane są nowe odkrycia, a stare znajdują zastosowanie w praktyce, stając się zwyczajnym elementem życia przeciętnego obywatela. W oczywisty sposób przyśpieszyło to również proces starzenia się technologii. Coś, co było rewolucyjną nowinką jeszcze pięć lat temu, dzisiaj jest standardowo stosowanym rozwiązaniem technologicznym. Przyzwyczajeni do tego nie zauważamy kolejnych przełomów, traktując je jako coś oczywistego.

Jak nowe są nowe technologie?

W internecie i czasopismach, nie tylko branżowych ale i popularnonaukowych, można się natknąć na określenie nowe technologie. Weszło ono do powszechnego użytku i jest często używane jako synonim określające wszelkiego rodzaju nowinki i odkrycia udostępnione ludziom w postaci przydatnych urządzeń, rozwiązań konstrukcyjnych, metod produkcji czy po prosu kolejnej usługi telekomunikacyjnej. Wiele osób używa go z mniejszym lub większym przekonaniem na co dzień, na przykład opowiadając o swoim najnowszym modelu telefonu komórkowego, który ma tyle wbudowanych funkcji, że jest równocześnie aparatem fotograficznym, modemem do łączenia się z internetem, przeglądarka internetową i centrum rozrywki służącym do oglądania filmików i grania w rozmaite gry. Niektórzy żartują, że jedynym mankamentem jest to, że taki telefon jeszcze nie parzy kawy. Jest w tym żarcie sporo intuicji dotyczącej kierunku rozwoju nowych technologii. Dążą one do dostarczenia człowiekowi funkcjonalnych urządzeń o możliwie uniwersalnym zastosowaniu. Nowe technologie oparte są na zastosowaniu w praktyce nowoczesnych rozwiązań konstrukcyjnych i najświeższych odkryć naukowych. Można się zastanowić, jak nowa musi być technologia, aby zasługiwać jeszcze na to określenie. Umowną granicę stanowi pięć lat od momentu dokonania odkrycia.